کد خبر : 1426
تاريخ ثبت خبر : ۲۴ مهر ۱۳۹۶
ساعت بارگزاری خبر : ۶:۲۹ ب.ظ

معرفی کتاب در حوزه مدیریت اسلامی:


پیش نویس نقشه جامع مدیریت اسلامی (نجما)

نقشه جامع مدیریت اسلامی «نجما» مبتنی بر اسناد بالادستی، دیدگاه نخبگان حوزوی و دانشگاهی مدیریت اسلامی و دیدگاه نخبگان مسلمان در زمینه مبانی و مسائل علوم انسانی و دانش مدیریت است.

گزیده‌ای از مقدمه دکتر علی رضائیان:

این نقشه به همت مراکز و پژوهشگران فعال قم و تهران در زمینه مدیریت اسلامی در سه حوزه پژوهش، آموزش و اجرا سیاست‌گذاری شده و هم اینک، «نقشه جامع مدیریت اسلامی در حوزه پژوهش»، تدوین گشته و بستر خوبی را برای تعریف منطقی، نظام یافته و هماهنگ طرح‌های پژوهشی مدیریت اسلامی فراهم آورده است …

   امید است با انجام پژوهش‌های مدیریت اسلامی مبتنی بر «نجما»، اجماع نخبگانی در پیش فرض‌ها نیز حاصل شود تا تبادل مؤثرتری بتواند صورت پذیرد.

 

در قسمتی از این کتاب به مسائل تفصیلی مدیریت اسلامی اشاره شده است که در ذیل می‌آید:

مسائل تفصیلی مدیریت اسلامی:

مدیریت اسلامی همان تدبیر ولایی الهی است. بر این اساس با تحلیل اصطلاح «تدبیر» مسائل ذیل به دست می‌آید:

فاعل تدبیر

فعل تدبیر

ابزار تدبیر

متعلق تدبیر

محیط تدبیر

هدف تدبیر

 

۱٫ فاعل تدبیر

فاعل تدبیر ناظر به سطح، ویژگی، نقش، نوع گزینش و مانند آن است.

الف. سطح‌بندی فاعل تدبیر:

  1. از حیث هستی:
    1.  خالق،
    2. مخلوق: انسان، ملائکه و موارد دیگر.
  2. از حیث عصمت در نظر و عمل:
    1. خداوند سبوح قدوس (مصدر عصمت)،
    2. معصومین: اهل بیت «علیهم السلام»، انبیا و ملائکه،
    3. غیر معصومین: عالم ربانی دارای ولایت بر جامعه (ولی فقیه)، علمای ربانی، مؤمنان و مسلمانان.
  3. از حیث رتبه:
    1. عالی،
    2. میانی،
    3. عملیاتی.
  4. ….

ب. ویژگی مدبر:

  1. دانشی،
  2. گرایشی،
  3. کنشی.

پ: نقش‌های مدبر:

  1. شخصی،
  2. ارتباطی،
  3. تصمیم‌گیری،
  4. … .

ت: گزینش مدبر:

  1. تعینی (مقصود استقرار مدیریت و رهبری بدون فرآیند گزینش رسمی است مانند حضرت امام «ره»)،
  2. تعیینی:
    1. انتصابی
    2. انتخابی
    3. … .

ث: … .

 

۲٫ فعل تدبیر

فعل تدبیر شامل سطوح، وظایف، سنخ مدیریت و مانند آن است.

الف. سطوح تدبیر:

  1. از حیث سطوح برنامه‌ریزی (چشم‌انداز، مأموریت، راهبرد، خط مشی، برنامه تفصیلی، دستورالعمل‌های اجرایی، بودجه‌بندی و مانند آن و تصمیم‌گیری در همه سطوح)،
  2. از حیث سلسله مراتب مدیریت،
  3. از حیث فردی، خانوادگی، گروهی، سازمانی، اجتماعی، جهانی،
  4. … .

ب. وظایف تدبیر: 

  1. هدف‌گذاری،
  2. برنامه ریزی،
  3. سازمان‌دهی،
  4. بسیج منابع و امکانات،
  5. هدایت و رهبری،
  6. نظارت و کنترل.

 

۳٫ ابزار تدبیر

الف. نرم افزار:

  1. سیستم‌ها و روش‌ها،
  2. تکنیک‌ها و فنون،
  3. قوانین، مقررات، رویه‌ها، دستورالعمل‌ها  و مانند آن.

ب. سخت‌افزار:

ساختمان، تجهیزات و مانند آن.

 

۴٫ متعلق تدبیر

الف. از حیث سنخ:

متعلق تدبیر اعم از فعالیت‌های تولیدی و خدماتی بوده و در قالب موضوعات زیر مورد بررسی قرار می‌گیرد:

  1. امور دولتی،
  2. امور بازرگانی،
  3. امور مالی،
  4. امور صنعتی،
  5. امور فرهنگی،
  6. … .

ب. از حیث موضوع تدبیر:

موضوعات تدبیر، موضوعاتی هستند که تمامی مدیران در هر سازمانی و یا هر سنخ تدبیری با آن‌ها مواجه هستند:

  1. منابع انسانی،
  2. منابع مادی (بودجه)،
  3. دانش،
  4. فناوری اطلاعات،
  5. رفتار،
  6. بحران،
  7. تعارض،
  8. فرهنگ،
  9. سیاست،
  10. سیستم‌ها
  11. … .

 

پ. … .

 

۵٫ محیط تدبیر

محیط تدبیر شامل دو حوزه ذیل است:

الف. درونی و بیرونی

ب. مُلکی و ملکوتی

 

۶٫ هدف تدبیر

هدف تدبیر بر دو قسم ذیل است:

الف. هدف غایی الهی (کمال رشد و قرب):

این هدف در تمامی فعالیت‌های تدبیری بایستی لحاظ شود.

 

ب.اهداف تشکیلاتی (مادی و معنوی): 

اهداف تشکیلاتی تدبیر از سه جهت سطح، زمان و محتوا مورد بررسی قرار می‌گیرد:

  1. از نظر سطح:
    1. راهبردی،
    2. تاکتیکی،
    3. عملیاتی،
    4. تکنیکی.
  2. از نظر زمان:
    1. کوتاه مدت،
    2. میان مدت،
    3. دراز مدت.
  3. از نظر محتوا:
    1. کیفی،
    2. کمی.

 

منبع: کتاب (پیش نویس نقشه جامع مدیریت اسلامی) به همراه نقد و بررسی علمی استادان مدیریت و علوم انسانی، با نظارت علمی: دکتر علی رضائیان، چاپ اول: پائیز ۱۳۹۵، انتشارات دانشگاه قم.

برچسب‌ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *