کد خبر : 1697
تاريخ ثبت خبر : ۱۱ دی ۱۳۹۶
ساعت بارگزاری خبر : ۱۲:۳۵ ب.ظ

با ارائه آقای قلی‌پور:


درآمدی بر نظریه تشکیک اسلامیت جوهره مدیریت

سی و چهارمین نشان با ایده‌پردازی آقای قلی‌پور و با حضور اساتید و دانشجویان در دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام» مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

سی و چهارمین نشست از سلسله نشست‌های ایده‌پردازی و نوآوری در علوم انسانی اسلامی (نشان) با موضوع «درآمدی بر نظریه تشکیک اسلامیت جوهره مدیریت» با حضور دکتر چیت‌سازیان و دکتر نعمتی مورخ ۴/ ۱۰/ ۱۳۹۶ در دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام» برگزار گردید.

    در ابتدای این جلسه دکتر محمد نعمتی (رئیس مرکز و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام») ضمن خیرمقدم به مهمانان، هدف از برگزاری این نشست‌های علمی را شناسایی و حمایت از ایده‌پردازان جوان در حوزه علوم انسانی اسلامی دانست.

    در ادامه جناب آقای حسین قلی‌پور (دانشجوی دکتری تصمیم‌گیری و خط مشی‌گذاری عمومی دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام») به عنوان ایده‌پرداز به بیان ایده خود پرداخت. در ابتدا ایشان به این موضوع اشاره کردند ارائه تعاریف متعدد از مفهوم «مدیریت اسلامی» و با رویکردهای مختلفی چون حِکمی، فقهی و اخلاقی بدان، سبب بوجود آمدن نوعی تشتت مفهومی در این زمینه شده است. قائل نشدن تفاوت و یا مسکوت ماندن آن برای مدیریتی که علاوه بر معیار حداقلیِ مطروحه در هر کدام از تلقی و رویکرد، معیارها و ارزش‌های بیشتری در آن مبنای عمل قرار می‌گیرد از یک سو و اسلامی ندانستن عملکرد مدیریتی که خارج از آن محدوده، عمل کرده، از سوی دیگر، مسئله مهمی را پیش روی اندیشه‌ورزان این عرصه قرار داده که عبارت است از آیا می‌توان مفهومی مشکک از مدیریت اسلامی ارائه داد تا تلقی‌های مختلف را در خود جای دهد؟ مفهوم مشکک مدیریت اسلامی، چه سطوح و مشخصاتی دارد؟

    آقای قلی‌پور زمان تحقق اسلامی‌ترین سطح مدیریت اسلامی را زمانی دانست که هدف، فرآیندها و تمرکز مدیریت، منطبق با هدف مکتبی اسلام، ارزش‌های آن و برون‌داد مطلوب باشند. هر چقدر که این سه بعد، انطباق کمتری با اسلام پیدا می‌کنند، از درجه اسلامیت مدیریت کاسته شده و به درجه عدم اسلامیت، افزوده می‌شود تا جائی ادامه می‌یابد که هر سه بعد مذکور، نه تنها در مغایرت بلکه در تعارض با اسلام قرار می‌گیرند.

   دانشجوی دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام» در ادامه نشان ۳۴  به نتایج به دست آمده از این پژوهش اشاره کرد و گفت: نتایج بدست آمده حاکی از آن است که مدیریت اسلامی، مفهومی مشکک بوده و تلقی‌های مختلف را در سطوح مختلف خود، جای می‌دهد. نظریات رایج علم مدیریت نیز بسته به اینکه چه نسبتی با هدف مکتبی و ارزش‌های اسلام، برقرار می‌کنند، در پیوستار مدیریت اسلامی و غیر اسلامی قرار می‌گیرند. در نتیجه، داوری درباب اسلامیت علم مدیریت، منوط به بررسی تفصیلی بوده و به نحو یکپارچه نمی‌توان آن را کاملا‌‌ اسلامی یا غیراسلامی دانست.

 

     در ادامه نشست دکتر علیرضا چیت‌سازیان (عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام») به عنوان یکی از اساتید داور گفت:

  1. عنوان پیشنهادی برای مقاله، «درآمدی بر نظریه مقول به تشکیک بودن اسلامیت جوهره مدیریت» است. تشکیک اسلامیت بیشتر شک کردن در امکان اسلامی شدن جوهره مدیریت را به ذهن متبادر می‌کند. این مفهوم یکی از گره‌های فهمی حلّ برخی از مشکلات مدیریت اسلامی به ویژه در عملیاتی شدن مدیریت اسلامی است. از این حیث بررسی این موضوع می‌تواند مشکل نظری جدی را در مسیر تولید علم مدیریت اسلامی حل کند. مرحوم آیت الله مهدوی‌کنی و مرحوم شهید صدر جوهره این بحث را طرح نموده‌اند و انتظار می‌رفت که تقریرکننده نظر، از دیدگاه‌های این بزرگواران استفاده می‌کرد که به خوبی از آن‌ها استفاده نشده است.
  1. آیا می‌توان گفت که فروکاستن و تقسیم کردن مباحث مدیریت در سه بخش هدف، فرآیند و تمرکز و بعد اینکه این‌ها را صفر و یکی اسلامی و غیر اسلامی کنیم و بگوییم به مقول به تشکیک بودن اسلامیت مدیریت رسیده‌ایم؟ به نظر می‌رسد خود این اهداف، فرآیند و تمرکز می‌تواند به طور تشکیکی اسلامی شود. مثلاً تقسیم‌بندی که در حوزه‌ی احکام داریم، ممکن است یک عقد از نظر فقهی منعی نداشته باشد و اسلامی باشد ولی در عین حال در دراز مدت سبب انباشت سرمایه شود، این عقد که از طریق تهذیب و تکمیل پذیرفته شده است درجه‌ای از اسلامی بودن را دارد
  1. دکتر چیت سازیان در ادامه افزود: تقسیم‌بندی تعارض، تغایر و تطابق طبقه‌بندی مناسبی برای مقوله‌بندی نبود و با نفس مقول به تشکیک دیدن در تضاد است. با این نگاه خیلی از این امور خاکستری بوده و در حیطه تغایر قرار می‌گیرند.
  2. در همان دیدگاه شما، مفاهیمی مانند هدف، فرآیند و تمرکز موضوع واحدی نیست که به همین آسانی متصف به یکی از صفات انطباق، تغایر یا تعارض شود. مثلاً هدف چیست؟ هدف کدام فرد؟ هدف اعلامی یا هدف اعمالی؟ آیا هدف به جز چیزی است که به آن می‌رسیم و بعد می‌گوییم رسیدیم به هدف؟ مقصود شما از فرآیند، کدام فرآیند است؟ چه ابعادی از فرآیندهای متنوع سازمانی؟ ممکن است بخشی از فرآیندها مانند جذب و پرورش سرمایه انسانی اسلامی باشد ولی حقوق و دستمزد نباشد و یا بخش منبع انسانی کلاً اسلامی باشد، ولی فناوری منطبق نگاه اسلام به حقوق عموم مردم درمحیط زیست نباشد. حال اگر می‌خواهید با این چارچوب برای فرآیند تصمیم بگیرید، این فرآیند انطباق دارد یا نه؟

    پس از دکتر چیت‌سازیان، دکتر محمد نعمتی (عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق «علیه‌السلام») به عنوان یکی دیگر از اساتید داور گفت لازم است این موارد در اصلاح و تکمیل مقاله مدّنظر قرار گیرد:

  1. لازم است ایده‌پرداز محترم، در حوزه فلسفه علوم اجتماعی بیشتر کار کند.
  2. دوگان علم مدیریت و اسلام اشکال اساسی دارد. شبیه این دوگان را در رشته اقتصاد و سایر علوم هم مطرح کرده‌اند. همان دوگان معروف علم و دین.
  3. دانشمندان غربی، اسم دین خود را علم گذاشته‌اند: علم اقتصاد، علم مدیریت و …، ولی فقه اجتماعی ما را دین (خرافات) گذاشته‌اند. اگر پژوهشگر به این امر تفطن پیدا نماید مسئله رابطه و نوع تأمل علم و دین برایش حل می‌شود.

 

پاورپوینت نشان۳۴

 

صوت نشان ۳۴

برچسب‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *